روز جهانی صلح؛ فاصلهی شعار تا واقعیت در سایه قوانین جمهوری اسلامی ایران
هر سال در ۲۱ سپتامبر، جهان روزی را به نام روز جهانی صلح گرامی میدارد. این روز نماد آرزوی مشترک بشریت برای پایان دادن به جنگها، رفع خشونتها، احترام به حقوق بشر و ساختن جهانی عاری از تبعیض و ستم است. سازمان ملل متحد، که بانی این روز است، صلح را نه تنها به معنای نبود جنگ، بلکه به مفهوم حضور عدالت، آزادی و امنیت انسانی میداند.
اما وقتی این ارزشهای جهانی را با قوانین و سیاستهای رسمی جمهوری اسلامی ایران مقایسه میکنیم، شکافی بزرگ آشکار میشود. در حالی که در اسناد بینالمللی، حق زندگی مسالمتآمیز، آزادی بیان، آزادی اندیشه، برابری زن و مرد و منع هرگونه شکنجه یا رفتار غیرانسانی بهعنوان پایههای صلح شناخته میشوند، قوانین داخلی ایران در بسیاری موارد با این اصول در تضاد قرار دارند.
۱. آزادی بیان و اندیشه
یکی از ارکان صلح پایدار، امکان بیان آزادانه دیدگاههاست. در ایران اما محدودیتهای شدید بر رسانهها، سانسور گسترده، و مجازات سنگین برای منتقدان و روزنامهنگاران، فضای عمومی را به بستری از ترس و خودسانسوری تبدیل کرده است. چنین شرایطی، بذر خشونت ساختاری و بیاعتمادی اجتماعی را میپراکند.
۲. حقوق زنان
روز جهانی صلح تأکید دارد که بدون برابری جنسیتی، صلحی پایدار شکل نمیگیرد. در قوانین ایران اما، زن همچنان شهروندی درجه دوم تلقی میشود: از حق ارث و دیه نابرابر گرفته تا محدودیتهای قانونی در انتخاب پوشش، شغل و حتی خروج از کشور. این تبعیض قانونی، عملاً نیمی از جامعه را از مشارکت واقعی در صلح و توسعه بازمیدارد.
۳. حقوق اقلیتها
در منشور جهانی حقوق بشر، احترام به حقوق اقلیتهای قومی، مذهبی و زبانی شرط ضروری صلح است. اما قوانین ایران بهویژه در حوزه حقوق دینی و مذهبی، محدودیتهای سنگینی بر پیروان مذاهب غیراسلامی یا حتی مسلمانان غیرشیعه تحمیل میکند. این وضعیت زمینهساز محرومیت، تبعیض و در بسیاری موارد سرکوب مستقیم است.
۴. صلح در سیاست خارجی
روز جهانی صلح همچنین بر پایاندادن به جنگافروزی و احترام به روابط دوستانه میان ملتها تأکید دارد. اما سیاستهای جمهوری اسلامی، بهویژه در خاورمیانه، در موارد متعدد به جای ترویج همزیستی مسالمتآمیز، درگیر منازعات منطقهای و حمایت از گروههای مسلح شده است؛ رویکردی که نه تنها صلح جهانی، بلکه امنیت ملی ایران را نیز تهدید کرده است.
جمعبندی
روز جهانی صلح فرصتی است برای بازاندیشی در این حقیقت که صلح فقط نبود جنگ نیست؛ صلح یعنی عدالت، آزادی، برابری و احترام به کرامت انسان. قوانین و سیاستهای جمهوری اسلامی ایران، بهویژه در زمینه حقوق بشر، فاصلهای جدی با این تعریف دارند. تا زمانی که اصلاحات بنیادی در این حوزهها صورت نگیرد، نمیتوان انتظار داشت ایران همپای جامعه جهانی در مسیر صلح واقعی گام بردارد.
به امید آرزوی ایرانی با صلح و آزادی
No comments:
Post a Comment