توهین به نمادهای باستانی از تلویزیون حکومتی و هنرمندان بی هنر حکومت

 

روزی که در یک سریال نمایش خانگی یک نفر اسم سگش را کورش گذاشتید؛ حالا به نمادهای باستانی ایران سنگ می زنیم

سال پیش بود که در برنامه‌های تلویزیونی، یکی از خنداننده‌ها، برای خنداندن مخاطبان، با ادبیات هشتم تقریباً رکیک و واژه‌هایی زشت، رستم و سهراب را مورد عنایت قرار داد، به حساب خود سر به سر شاهنامه گذاشت، به نژاد آریایی پرید و خلاصه هیچ‌کدام از نمادهای هویت ایرانی را از این بیهین و تمثال کرد. 

ش.

 حالا هم در فضای مجازی پیچیده که مثل همان ماجرا در شبکه نمایش تکراری خانگی و به هویت ایرانی حمله و توهین شده است.

بذر توهین و تمسخر

سال‌های میانی دهه ۹۰، بعد از این ماجرا، برخی روزنامه‌ها چند روزی از توهین و تحقیر فرهنگ ایرانی و شاهنامه فردوسی در برخی از برنامه‌های تلویزیونی گلایه کردند. گلایه‌ها و علاقه‌مند به فرهنگ و تمدن ایرانی لابه‌لای محبوبیت آن روز برنامه‌هایی چون خندوانه، دورهمی و... گم شد همان‌طور که چند سال قبلش بود وقتی در سریال «عطسه» که از شبکه‌های خانگی پخش شد، یکی از شخصیت‌ها برای سگش به نام «کوروش» را انتخاب کرد، هرکسی هم نگزید.

انگار نه انگار که بالاخره کوروش هم در مقوله فرهنگ ایران باستان برای خودش مقام و منزلتی دارد. آن سالها تمسخر تاریخ ایران باستان، توهین به کوروش، تحقیرهای گاه و بیگاه فردوسی و شاهنامه و... در حالی رخ می‌داد که برخی از همسایه‌ها و مفاخر فرهنگی ایران را به مصادره‌های مختلف می‌کردند و برای مصادره مقولات دیگری هم دورخیز کرده‌اند. در چنین شرایطی و با این پیش‌بینی، نباید از توهین چند ماه پیش یک کمدین شاهنامه و فردوسی به متعجب می‌شدیم. خیلی‌ها دانسته‌ها و نادانسته‌ها و فقط به بهانه گرفتن اشک خنده از مخاطبانشان سال‌ها پیش بذر توهین و تمسخر را می‌دانستند و طبیعی بودند که حالا دنباله‌روهایشان بیایند و توفان کنند.

گُل سنگ‌ها

همین یک سال پیش بود که مجله اینتنرنتی «باستان‌شناس» نوشت: آثار باستانی تخت جمشید در طول سال‌ها از گلسنگ؛ ترکیبی از یک جلبک و یک قارچ رنج برده‌اند. یک کارشناس باستان‌شناسی هم هشدار داده بود در حال حاضر جدی‌ترین مشکل به‌ویژه برای نقش‌های برجسته سنگی جمشید گلسنگ‌ها هستند که می‌توانند ۵۰ تا ۱۰۰ سال این باستانی را به آثار و غبار تبدیل کنند. گسترش گلسنگ‌ها روی آثار باستانی باعث می‌شود آن‌ها مواد معدنی تشکیل‌دهنده سنگ را در خود حل کرده و تا عمق بیش از ۵/۱ سانتیمتر در داخل سنگ نفوذ کنند. این کارشناس خبر مبارزه با گلسنگ‌های سنگ‌خوار را آغاز کرد تا از تخریب آثار باستانی جلوگیری شود، اما با توجه به وسعت و کثرت آثار باستانی در کشور، برای حفظ آن‌ها از آسیب، تلاش و افزایش بیشتر نیاز است. چند روز پیش که خبر سنگ‌پراکنی به نمادهای برنامه هویتی ایران باستان در یک شبکه نمایش منتشر شد اولین چیزی که به ذهنم رسید این بود که چرا از همان ۱۰ سال پیش که توهین و تمسخر خزنده در قالب برنامه‌های طنز آغاز شد، کسی به فکر فکر نیفتاد؟

حکایت برنامه‌سازان امروز شبکه خانگی، حکایت همان گلسنگ‌های سنگ‌خوار است که اگر کسی با آن‌ها مبارزه کند، به هویت‌خوارانی می‌شوند که نمادهای فرهنگی ایران باستان را جویده و خُرد و خاکشیر می‌کنند. همه باید مثل باستان‌شناسان، شبکه نمایش خانگی، تلویزیون و سینما را از وجود هویت‌خواران، سنگ‌خواران و سنگ‌اندازها پاک کنند.

سواد میراثی ندارند

در مسابقه «بازمانده» شرکت‌کنندگان باید با سنگ‌پرانی، پازل‌هایی که در مقابلشان قرار بگیرند را بترکانند. ماجرای بدسلیقگی اینجاست که این پازل‌های هدف، تصاویر نمادهای ایران باستان هستند که به وسیله سنگ‌پرانی، تکه‌تکه و متلاشی می‌شوند.

 بیحرمتی به نمادهای هویتی و تمدن ایران در برنامه های نمایشی ناشی از فقر «سواد میراثی» در رسانه ها دانسته شده است. او می‌گوید همه رسانه‌های تلویزیونی در جهان یک منشور اخلاقی دارند و ازجمله اصول مهم منشور این است که نمادهای هویتی، فرهنگی و ملی نباید مورد خشونت نمادین قرار گیرند. نباید به آن ها توهین شود یا مخدوش شوند. چون حمله به این نمادها در واقع به هویت یک ملت یا یک سرزمین است.

«یکی از مشکلات جدی در کشور، فقدان سواد میراثی است. نبود این سواد باعث می‌شود برنامه‌های فرهنگی، فراغتی یا برنامه‌هایی که در رسانه‌های عمومی منتشر می‌شوند، باعث تضعیف هویت ملی یا تضعیف نشانه‌های تاریخی می‌شوند. به چنین ماجراهایی دو جور می‌شود نگاه کرد یا اینکه آن را عامدانه و با هدف تخریب فرهنگ ایرانی قلمداد کنیم یا اینکه بگوییم غیرعمدانه و ناشی از دان سواد میراثی تهیه‌کننده‌ها این برنامه بوده است. در مورد «بازمانده» قطعاً دیدگاه دوم محتمل‌تر است. وقتی سواد میراثی وجود داشته باشد، خودآگاهی میراثی هم در فرد ایجاد می‌شود. خودآگاهی میراثی که باشد به این میراث هم تعلق دارد و این حس با تاریخ خودش اجتماعی و ملی نسبت به و هویت یک سرزمین را هم به همراه می آورد.

 سازنده برنامه توهین کننده به نمادهای ایرانی: 

اشتباه کردم /این فرزند کوچک خطاکارتان را ببخشید

سعید طالبی تهیه کننده و کارگردان برنامه بازمانده:

▫️ضمن عذرخواهی از مردم سراسر ایران، مسئولیت این اتفاق ناگوار را برعهده می‌گیرم.

▫️عوامل و هنرمندان هیچ گناهی در این ماجرا نداشتند جز عشق به این سرزمین و عشق به این خاک.
▫️در ادامه ماجرا تمام تلاشم را خواهد کرد باعث رنجش خاطر مردم ایران نشوم.

▫️این فرزند کوچک خطاکار شما را ببخشید .

.